ADDA | Paw. Piękny i dumny.
12
post-template-default,single,single-post,postid-12,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,select-theme-ver-3.2.2,wpb-js-composer js-comp-ver-4.12,vc_responsive

Paw. Piękny i dumny.

Kiedy byłam mała, czasami babcia zabierała mnie na spacery do Łazienek. Karmienie wiewiórek z ręki było fajne, tak samo, jak bieganie po krzakach i oglądanie wiecznie głodnych karpi w stawie. To wszystko było jednak niczym w porównaniu z pawiami. To ich szukałam, to na nie czekałam. A kiedy już jakiś się znalazł to nie dałam mu spokoju, dopóki nie podniósł swojego pięknego wachlarza. Wtedy zaczynała się magia.

Może dzięki tej magii, wiele lat później zainteresowałam się Indiami – paw to ich narodowy symbol. I właściwie nie ma się co dziwić, bo powodów jest tysiąc. Przede wszystkim – pawie pochodzą z Indii. Mają tam legendy o ich charakterze, zwyczajach, ale też o tym, jak powstały:

 

Indra. Obraz powstał ok. 1820 roku w Indiach, obecnie w kolekcji The British Museum

 

Znacie już Ramajanę? W tym wielkim eposie jedną z głównych ról odgrywa potężny demon Rawana, który miał 10 głów (dacie radę narysować?).

Pewnego dnia Rawana wypowiedział indyjskim bogom wojnę. Wtedy na ich czele stał waleczny i bohaterski Indra, bóg burzy i deszczu. Mówiono o nim piorunoręki (chyba wiecie czemu), albo tysiącooki (o, to długa historia, na kiedy indziej). Rozgorzała wielka walka. Najpierw siły były wyrównane, ale wkrótce bogowie zaczęli przegrywać. Wyglądało na to, że na ziemi zapanują ciemne moce. I wtedy bogowie pouciekali. Co dokładnie się stało, nie wiadomo, każdy opowiada inaczej. Mówi się, że pochowali się w różnych kryjówkach, albo że zamienili się w ptaki. Wszyscy są jednak zgodni, że Indra schował się pod wielkim ogonem szaroburego ptaka zwanego pawiem. Ta kryjówka ochroniła go przed niebezpieczeństwem i dała siłę do dalszej walki. Bogowie ocaleli i wkrótce wygrali z Rawaną.

Wdzięczny Indra rzekł: „O Pawiu! Byłeś dotąd nijakim, burym ptakiem. Od tej chwili będziesz miał na ogonie tysiąc oczu, jak ja. Będziesz lśnił kolorem orzeźwiającego deszczu. Nie straszne będą Ci choroby, ani węże. A jeśli ktoś podniesie na ciebie rękę, niechaj sam szybko zginie”.

Od tego czasu pawie mają:

 

Pawie oka. W Indiach z tych piór robi się np. wachlarze i miotełki do zamiatania w świątyniach. Można je też spotkać w wielu domach, bo ponoć dają szczęście, ale na przykład w Wielkiej Brytanii ludzie wierzą, że przynoszą pecha. (zdj. Larry Lamsa, Flickr)

 

Pawie na głowie mają koronę, a ciało w kolorze indygo:

 

zdj. Daniel @colblindor, flickr

 

Choć zdarzają się wyjątki:

 

Takim pawiom brakuje w skórze barwnika – melaniny (zdj. Tambako The Jaguar, Flickr)

 

Kolorowe są tylko pawie – panowie. Pawice mają bardziej kolor ziemi. Jak myślisz, dlaczego?

 

 

Kto by nie chciał trzymać takiego pięknego ptaka blisko siebie, żeby cieszył oczy przechodząc co rano przez podwórko? Indusi chcieli, zwłaszcza, że pawie dają też ochronę przed wężami. W Indiach znane są z tego, że jak tylko zobaczą węża, to go zabijają. Nawet jeśli wąż jest śmiertelnie jadowity. Zresztą, w hindi pawie zwą się MAYURA (wym. majuur) – co można przetłumaczyć jako: ‘zabójca’. Niektórzy twierdzą nawet, że piękny kolor indygo to nie zasługa Indry, tylko efekt jedzenia wężowego jadu.

Towarzystwem pawia nie gardzą też dzikie zwierzęta, bo gdy tylko zobaczy tygrysa zaczyna potwornie krzyczeć. A głos ma donośny i skrzekliwy – świetnie sprawdza się jako alarm:

 

Moim zdaniem paw jest zdecydowanie ładniejszy niż jego krzyk (źródło: Jeremy, the Sound Effects Hunter, http://www.sound-effects-hunter.com/free-peacock-sounds/)

 

Poza tym paw, choć na wolności unika ludzi, łatwo przystosowuje się do mieszkania z nimi. Zupełnie tak jak kura.

 

kogut i paw

Co ma wspólnego paw z kurą? Przyjrzycie się, poszukajcie podobieństw w wyglądzie, może uda wam się coś znaleźć… (zdj. koguta: Andy Rogers, Flickr; zdj. pawia: Tim Green, Flickr)

 

Te dwa ptaki to dalecy krewni. Należą do tej samej rodziny kurowatych. I paw i kura wolą chodzić, a nie latać, zjadają korzonki i robaki grzebiąc pazurami w ziemi, szybko biegają, a samce są bardziej kolorowe niż samice.

Pawie zachwycały wyglądem już dawno, dawno temu. Śmiałkowie, kupcy i wędrownicy, którzy dotarli do Indii przywozili czasem do Europy pawie. Sprzedawali je bardzo drogo. Wkrótce paw stał się oznaką bogactwa w Europie.

Pawie miał już król Salomon, to podkreślało jego bogactwo i przepych dworu.

 

 

Ta płaskorzeźba powstała w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, prawie 1500 lat temu! To zdjęcie zrobiliśmy w Bazylice Eufrazjusza w mieście Poreć w Chorwacji (zdj. ADDA)

Pawie nie tylko pięknie zdobiły kościół – były też ważnym symbolem. W tamtych czasach, kiedy jeszcze polowano na pawie (podobno bardzo smaczne)  uważano, że ich mięso się nie psuje. Być może to dlatego kiedyś paw oznaczał nieśmiertelność w religii chrześcijańskiej, a czasem nawet samego Chrystusa.

Paw często pojawia się w różnych religiach: w mitologii greckiej jest w zaprzęgnięty do powozu Hery, jeżdżą na nim japońska boginii urody, bogactwa i muzyki, Benten oraz indyjska boginii nauki i sztuki, Saraswati. W Islamie motywem pawia często ozdabiano meczety.

A dzisiaj? Dzisiaj dla jednych to symbol mądrości, wdzięku i piękna, dla innych próżności, dumy i pychy.

 

A z czym tobie kojarzy się paw? Zrób ankietę: podpytaj rodzinę, kolegów i koleżanki. Daj nam znać, co ci wyszło, jesteśmy bardzo ciekawe!

 

WIĘCEJ:

Krishna Lal, “Peacock In Indian Art, Thought and Literature” Abhinav Publications New Delhi 2006 (ANG)

 

 

1 Comment
  • Paw. kukiełka DIY – ADDA

    Lipiec 21, 2016 at 9:46 am

    […] zrobić pawia, który będzie z jednej strony biały z drugiej kolorowy, i przedstawić legendę o jego powstaniu. Możesz też wymyślić przygody swojego pawia i zorganizować przedstawienie kukiełkowe dla […]